Thang máy tải hàng có được chở người không? Những rủi ro cần biết

Thang máy tải hàng có chở người được không là câu hỏi thường gặp tại nhà xưởng, kho hàng và cơ sở sản xuất. Câu trả lời phụ thuộc vào loại thang được thiết kế ngay từ đầu. Thang chuyên dùng chỉ để chở hàng không nên sử dụng để chở người; nếu cần người đi cùng hàng, công trình phải chọn loại thang được thiết kế, kiểm định và vận hành cho mục đích này.

1. Thang máy tải hàng có chở người được không?

Cần phân biệt rõ hai loại thang thường bị gọi chung là thang tải hàng.

Thang chuyên dùng chỉ chở hàng

Đây là thiết bị được thiết kế chủ yếu để vận chuyển nguyên vật liệu, pallet, máy móc hoặc hàng hóa giữa các tầng.

Theo TCVN 6396-31:2020, tiêu chuẩn này áp dụng cho thang máy chuyên dùng chở hàng có thể tiếp cận, tải định mức trên 300 kg và không nhằm mục đích chở người. Vì vậy, không nên để nhân viên đứng trong cabin và di chuyển cùng hàng nếu thang thuộc nhóm này.  Thực tế, An Bình hiện cũng phân tách rõ sản phẩm thang tải hàng 300–1.000 kg không chở người với dòng thang tải hàng kèm người.

Thang tải hàng có người đi kèm

Đây là loại thang được thiết kế để vừa vận chuyển hàng, vừa cho phép người vận hành hoặc nhân viên đi cùng.

QCVN 02:2019/BLĐTBXH quy định yêu cầu an toàn đối với thang máy được thiết kế chở người hoặc chở người và hàng. Vì vậy, nếu doanh nghiệp thực sự cần người đi theo hàng thường xuyên, nên lựa chọn đúng dòng thang này ngay từ khâu thiết kế. Tại danh mục thang máy tải hàng của An Bình hiện có dòng thang tải hàng kèm người Mitsubishi tải trọng 750–2.500 kg, bên cạnh dòng chỉ chở hàng.

Loại thangChở hàngChở người
Thang chuyên dùng chở hàngCóKhông
Thang tải hàng có người kèmCóCó
Thang tải kháchCó thể mang hành lý/hàng phù hợp tải trọngCó

2. Vì sao không nên dùng thang tải hàng chuyên dụng để chở người?

Việc cabin đủ rộng để một người đứng bên trong không có nghĩa thang được thiết kế để chở người.

Hệ thống an toàn được thiết kế cho mục đích khác

Thang chở người phải đáp ứng những yêu cầu riêng về cabin, cửa tầng, cửa cabin, hệ thống bảo vệ và các thiết bị an toàn liên quan. QCVN 02:2019/BLĐTBXH dành riêng cho nhóm thang chở người hoặc chở người và hàng.  Trong khi đó, thang chuyên dùng chở hàng được xây dựng theo mục đích vận chuyển hàng hóa. Việc tự ý dùng sai công năng làm tăng rủi ro cho người vận hành.

Dễ xảy ra tình trạng quá tải

Một kiện hàng đã gần đạt tải trọng định mức nhưng có thêm một hoặc hai người đứng trong cabin sẽ làm tổng tải tăng lên. Ví dụ, thang đang chở 900 kg hàng nhưng tải trọng định mức chỉ 1.000 kg. Nếu thêm hai người và dụng cụ đi cùng, tổng tải có thể tiến sát hoặc vượt giới hạn thiết kế. Do đó, tải trọng không nên được hiểu đơn giản là còn chỗ thì còn chở được.

Khó xử lý khi xảy ra sự cố

Khi hàng hóa gặp sự cố giữa các tầng, vấn đề chủ yếu là tài sản và tiến độ sản xuất. Nhưng nếu có người đứng trong một thiết bị vốn không được thiết kế để chở người, mức độ rủi ro sẽ cao hơn đáng kể. Đây là lý do doanh nghiệp không nên biến việc nhân viên đi nhờ thang hàng thành thói quen vận hành.

Sai mục đích thiết kế và kiểm định

Loại thang nào cần được sử dụng đúng theo thiết kế, hồ sơ kỹ thuật và phạm vi được kiểm định. Đừng chỉ dựa vào kích thước cabin hoặc việc bên trong có nút bấm để kết luận có thể chở người. Cần kiểm tra hồ sơ kỹ thuật, biển hướng dẫn và loại thang đã được lắp đặt, kiểm định. Việc kiểm định kỹ thuật an toàn thang máy thuộc phạm vi QCVN 02 phải được thực hiện bởi tổ chức đủ điều kiện.

3. Thang tải hàng và thang tải khách khác nhau như thế nào?

Hai loại thang có thể nhìn khá giống nhau nhưng mục tiêu thiết kế khác nhau.

Mục đích sử dụng

– Thang tải hàng: Tập trung vào khả năng chở hàng nặng, pallet, xe đẩy hoặc thiết bị.

– Thang tải khách: Ưu tiên việc di chuyển con người, độ êm, tiện nghi và trải nghiệm sử dụng.

– Thang tải hàng kèm người: Nằm giữa hai nhóm trên, phù hợp với những môi trường cần người vận hành đi cùng hàng.

Thiết kế cabin

Thang hàng thường ưu tiên độ bền, khả năng chịu va đập và diện tích chứa hàng.

Cabin có thể sử dụng inox, thép hoặc các vật liệu phù hợp môi trường nhà xưởng. Cửa cũng cần đủ rộng để xe đẩy hoặc pallet ra vào thuận tiện.

Thang tải khách lại chú trọng nhiều hơn đến:

  • Thẩm mỹ cabin;
  • Tay vịn;
  • Chiếu sáng;
  • Độ êm;
  • Bảng điều khiển;
  • Trải nghiệm khi di chuyển.

Tải trọng

Thang tải hàng thường có dải tải trọng lớn hơn để phục vụ nhiều nhu cầu sản xuất. Trên website An Bình, nhóm sản phẩm tải hàng hiện gồm cả dòng 300–1.000 kg không chở người và dòng 750–2.500 kg có người kèm, cho thấy ngay cả trong nhóm thang hàng cũng cần lựa chọn đúng công năng.

4. Doanh nghiệp nên chọn loại thang nào?

Việc lựa chọn nên bắt đầu từ câu hỏi: Trong quá trình vận chuyển hàng có cần người đi cùng hay không?

– Chỉ cần đưa hàng giữa các tầng: Có thể lựa chọn thang chuyên dùng tải hàng. Đây là giải pháp phù hợp với kho, xưởng hoặc khu vực có nhân viên giao và nhận hàng ở từng tầng.

– Thường xuyên cần nhân viên đi cùng hàng: Nên chọn thang tải hàng kèm người ngay từ đầu.

– Chủ yếu vận chuyển người: Nên sử dụng thang tải khách thay vì cố tận dụng thang hàng.

– Cần chở hàng rất nhỏ như thực phẩm, hồ sơ: Có thể cân nhắc thang tải thực phẩm hoặc dumbwaiter thay vì thiết kế cabin lớn. An Bình hiện có riêng nhóm thang tải thực phẩm tải trọng từ 50–200 kg.

5. Lưu ý để sử dụng thang hàng an toàn

– Không tự ý chở người: Nếu biển hướng dẫn hoặc hồ sơ xác định đây là thang chỉ chở hàng, nhân viên không nên đi cùng cabin.

– Không vượt tải trọng: Tính cả hàng hóa, pallet, xe đẩy và các thiết bị đi kèm.

– Không chặn cửa: Không dùng vật cứng giữ cửa tầng hoặc can thiệp vào cảm biến, khóa cửa.

– Xếp hàng cân bằng: Hàng quá nặng tập trung một phía có thể ảnh hưởng quá trình vận hành.

– Kiểm định và bảo trì đúng hạn: Thang máy là thiết bị cần được kiểm tra, bảo dưỡng theo yêu cầu kỹ thuật và quy định áp dụng.

– Đào tạo người vận hành: Tại nhà máy hoặc kho lớn, nhân viên cần hiểu rõ tải trọng, quy trình đóng mở cửa và cách xử lý khi thang báo lỗi.

Câu trả lời cho thang máy tải hàng có chở người được không là chỉ nên chở người khi thang được thiết kế và xác định là loại chở người kèm hàng. Với thang chuyên dùng chỉ vận chuyển hàng, không nên để người đi cùng cabin. Doanh nghiệp có nhu cầu lắp mới có thể liên hệ Thang máy An Bình – Hotline 0981 78 84 86 / 0878 888 841 để được tư vấn tải trọng và loại thang phù hợp với công trình.